Üroloji & Androloji
Erkek Cinsel ve Üreme Sağlığı

Üretim bozukluğuna bağlı azoospermide ilaç tedavisi var mı, kime, ne zaman uygulanmalı, ne kadar etkili?

Erkek infertilitesi çocuk sahibi olma problemi yaşayan çiftlerin yaklaşık yarısında mevcut olduğunu söyleyebiliyoruz. Çocuk sahibi olma problemi olan erkeklerin ise yaklaşık %10-15 inde menide hiç sperm olmaması yani ‘azoospermia’ olarak adlandırdığımız durum mevcuttur. Azoospermik erkeklerin çok az bir kısmı hormon eksikliği nedeni ile sperm üretim bozukluğu mevcuttur (hipogonadotropik hipogonadizm). Bu durumdaki azoospermik erkeklerin ilaçla tedavisi mümkündür, Amerikan Üroloji ve Avrupa Üroloji Derneği kılavuzlarında medikal tedavi önerilen gruptur. Üretim bozukluğu olan azoospermik diğer erkeklerin ise testis dokusunda sperm araştırma operasyonu -mikro TESE veya TESE- ile sperm elde edilmesi sonrasında mikroenjeksiyon yöntemi ile günümüzde çocuk sahibi olma imkanı vardır. Ancak üretim bozukluğu olan azoospermik erkeklerin ise genel olarak ancak yarısına yakın bir kısmında mikro TESE yöntemi ile sperm elde edebilmekteyiz. Sperm bulamadığımız erkeklerin ise dokuda sperm olup olmadığını tespit edebileceğimiz bir test veya sperm üretimini sağlayabileceğimiz bir medikal (ilaçlarla) tedavi imkanı tartışılmaktadır.

 

28 Şubat- 3 Mart 2018 tarihlerinde Lizbon’da yapılan Enternasyonel ve Avrupa (Dünya) Seksüel Tıp Kongresi’nde Mikro TESE sonrasında sperm bulamadığımız erkeklerde dünyanın çeşitli merkezlerinde çalışan önemli araştırmacılarla bir araya gelme ve tartışma imkanı buldum. Almanya’dan Prof. Dr M. Zitzman ve İtalya’dan Prof. Dr. M. Maggi ile yaptığım görüşmede kliniklerinde hormon eksikliği olan azoospermik erkekler için hormon ilaçlarını kullandıklarını ancak mikro TESE ile sperm bulunmayan erkeklerde hormon tedavisinin etkin olduğuna dair kanıt olmadığından kullanmadıklarını belirttiler. Son yıllarda dokuda sperm bulunamayan azoospermik erkekler üzerinde hormon tedavisi uygulamaları ile ilgili makaleleri olan Japon araştırmacı Dr. Koji Shiraishi ile tekrar bir araya gelip uyguladığı tedavi hakkında konuştuk. Öncelikle ilk kez TESE uygulaması olacak hastalara serum testosteron düşüklüğü olanlar dışında hiçbir hastaya hormon tedavisi uygulamadığını, operasyonda sperm bulunmayan ve sadece patoloji raporunda spermatid (spermatozoa’nın olgun halinden önceki evresi) olan erkeklere 3 ay bu tedaviyi uygulayıp yeniden mikro TESE ile sperm araştırması yaptıklarını belirtti. Bu hastaların da bir kısmında operasyon sonrası sperm bulabildiklerini belirtti.

 

Son olarak Kanada McGill Üniversitesi Androloji Bölüm başkanı Dr. Peter Chan ve ABD ‘de Tennessee Üniversitesi’nden Dr. Edward Kim ile yaptığım görüşmede sperm elde etme tekniklerinde mikro TESE yönteminin diğer yöntemlere göre daha üstün olduğu ancak operasyonu yapan hekimin tecrübesi ve operasyonda kullanılan mikroskobun 24 kat büyütme yapabilecek özellikte olması dışında, embriyoloğun da gönderilen örneklerde sperm bulmak için kullandığı tekniklerin ve ayırdığı zamanın önemli olduğunda hem fikir olduğumuzu gördüm. Her ikisi de mikro TESE’nin üretim bozukluğuna bağlı azoospermik erkeklerde sperm bulmak için tek yol olduğunu, plasebo kontrollü çalışmalar ile etkinliği kanıtlanmadan sperm bulunmayan erkeklerde hormon tedavisi uygulama imkanlarının olmadığını belirttiler.

 

Sonuç olarak henüz nedeni açıklanamayan üretim bozukluğuna bağlı azoospermik erkekelerde mikro TESE yöntemi ile sperm bulunamayan olguların sadece spermatid düzeyine ulaşmış sperm üretimi olanlarda 2. mikro TESE öncesi hormon tedavisi ile belki sperm bulma şansı artabilir. Hormonal tedavinin etkinliğinin kanıtı, operasyon ve embriyoloji ekibi aynı olan bir merkezde plasebo kontrollü bir çalışma yapılmadan mümkün olmayacaktır. 


 Kök hücreden sperm !
Kök hücreden sperm !
İnsan kök hücrelerinin (hPGC, human primordial germ cell) sperm ve yumurtayı oluşturan kök hücrelere dönüşümünün açıklanmasında önemli bir adım atıldı. Cambrige Üniversitesi kök hücre araştırma merkezi bölümü başkanı Prof. Dr. Azim Surani ve laboratuar ekibi bu konudaki yeni bulgularını Cell adlı bilimsel derginin Aralık 2014 sayısında yayınladılar. Kök hücrelerin embriyonun ilk oluşum aşamasında tüm organizmayı oluşturabilecek potansiyelleri mevcut iken, 4. günden sonra organları oluşturan hücrelere yani daha kısıtlı potansiyele sahip hücrelere dönüşüyorlar. Yapılan çalışmada erken dönemde bu kök hücrelerin yumurta ve spermi oluşturacak olan kök hücrelere veya diğer organları oluşturacak kök hücrelere dönüşümünün SOX17 adı verilen bir gen tarafından kontrol edildiği bulundu. Böylece erişkin bir erkekten elde edilen kök hücrelerin veya embriyonik kök hücrelerin olgun sperm hücresine dönüştürülmesi yolunda önemli aşamaların biri daha ortaya çıkarılmış oldu. (www.cell.com/cell/abstract/S0092-8674%2814%2901583-9?innerTabgraphical_S0092867414015839).
Devamını Oku...
İnsan Kök Hücrelerinden Spermin Öncül Hücreleri Elde Edildi
İnsan Kök Hücrelerinden Spermin Öncül Hücreleri Elde Edildi
Azoospermi yani menide hiç sperm olmama durumu toplumda %1, infertile erkeklerin yaklaşık %10 unda görülen bir durumdur. Üretim bozukluğu olan azoospermik erkeklerin yaklaşık olarak yarısında Mikro TESE dediğimiz operasyon tekniği ile sperm bulunabilirken, sperm bulamadığımız diğer yarısında ise hala günümüzde bir tedavi şansı bulunmamaktadır. California Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırma yaptığım yıllarda tanıştığım bilim kadını Reijo Pera’nın yetişkin insan kök hücreleri ile yaptığı bir çalışması sperm üretimi olmayan erkekler için umut vaat ediyor. Pera ve arkadaşlarının Cell Reports dergisinin Mayıs 2014 sayısında yayınladığı bu çalışmada insan yetişkin kök hücrelerinin fare testisine yerleştirilmesiyle insan öncül sperm hücrelerine dönüştüğü gösterildi. Ancak daha ilk aşamalarında olan bu çalışma, sperm üretim bozukluğu olan erkeklerin cilt hücrelerinden elde edilen kök hücrelerin sperm üretim aşamalarındaki hücrelere kadar ilerleyebildiğini göstermek açısından önem taşımaktadır.
Devamını Oku...
Azospermi Hastaları Nasıl Çocuk Sahibi Olabilir?
Azospermi Hastaları Nasıl Çocuk Sahibi Olabilir?
İlaçla tedavi edemediğimiz azospermi hastalarının çocuk sahibi olmaları için günümüzdeki tek çözüm; Mikro TESE operasyonudur. Çünkü bu yolla testis dokularından elde edebileceğimiz spermleri, mikroenjeksiyon yoluyla eşlerinin yumurtalarına aktararak başarılı bir şekilde embriyo gelişimini ve gebeliği sağlayabiliyoruz. Genel olarak ortalamaya baktığımızda sperm bulma başarısı % 50 civarındadır. Ancak örneğin inmemiş testisi olan erkeklerde, buluğ çağından önce testis indirme operasyonu geçirmiş olanlarda ve testis boyutları iyi düzeylerde ise % 65-70 oranlarında sperm bulma şansımız var.  Geçmişte hiç şans tanınmayan, kromozom yapı bozukluğu olan erkeklerde bile bu yeni teknikle sperm elde etme oranımız ortalamalara yükseldi. Hatta 47,XXY klinefelter sendromu diye adlandırdığımız, genetik yapı bozukluğu olan erkeklerde bile testis dokusundan sperm bularak sağlıklı çocuk sahibi olmalarını sağlayabiliyoruz.
Devamını Oku...
Sorunlarınızı hemen çözün
Randevu Alın